Υπερεργασία
Η 41η–45η ώρα στο πενθήμερο, 41η–48η στο εξαήμερο. Στο καταβαλλόμενο ωρομίσθιο.
Υπολογισμός Υπερωριών, Νυχτερινών & Αργιών
Υπολόγισε πρόσθετες αποδοχές για υπερεργασία, υπερωρία, νυχτερινή εργασία, Κυριακές και αργίες — με τους κανόνες του ιδιωτικού τομέα ή του Δημοσίου.
Ώρες ανά κατηγορία
Δύο ωρομίσθια, όχι ένα
Ο νόμος δεν χρησιμοποιεί το ίδιο ωρομίσθιο παντού. Η υπερεργασία, η υπερωρία και η 6η ημέρα υπολογίζονται στο ΚΑΤΑΒΑΛΛΟΜΕΝΟ ωρομίσθιο, δηλαδή στον πραγματικό σου μισθό διά 166,67. Η νυχτερινή προσαύξηση και η προσαύξηση Κυριακής ή αργίας υπολογίζονται στις ΝΟΜΙΜΕΣ αποδοχές: στον κατώτατο μισθό ή στον μισθό της συλλογικής σύμβασης που σε καλύπτει. Σε μισθό αρκετά πάνω από τον κατώτατο τα δύο ποσά απέχουν πολύ, και ένας υπολογισμός που χρησιμοποιεί μόνο το ένα βγάζει αποτέλεσμα πολλαπλάσιο του σωστού.
Νόμιμη υπερωρία
Έως 4 ώρες την ημέρα και 150 τον χρόνο, με δήλωση στο ΕΡΓΑΝΗ.
Πέραν του ετήσιου ορίου
Με απόφαση της Επιθεώρησης Εργασίας για επείγουσα εργασία.
Παράνομη υπερωρία
Η αξίωση παραμένει ακόμη κι όταν δεν τηρήθηκαν οι προϋποθέσεις.
Νυχτερινή εργασία
Από 22:00 έως 06:00. Στις ΝΟΜΙΜΕΣ αποδοχές, μόνο η προσαύξηση.
Κυριακή / αργία
Στις ΝΟΜΙΜΕΣ αποδοχές. Η βασική αξία είναι ήδη μέσα στον μισθό.
Νόμιμη 6η ημέρα
Επιχειρήσεις συνεχούς λειτουργίας σε καθεστώς πενθημέρου.
6η ημέρα κατά παράβαση
Στο καταβαλλόμενο ημερομίσθιο. Δεν υπάγονται οι ξενοδοχειακές και επισιτιστικές επιχειρήσεις.
Πρόσθετη εργασία μερικής
Πέρα από το συμφωνημένο ωράριο, μέχρι το πλήρες ημερήσιο του συγκρίσιμου. Δεν είναι υπερεργασία.
Πότε οφείλεται μόνο η προσαύξηση
Αν αμείβεσαι με μηνιαίο μισθό, ο μισθός καλύπτει ήδη τη βασική αξία κάθε ώρας του προγράμματός σου. Επομένως για νυχτερινές ώρες ή ώρες Κυριακής μέσα στο ωράριο δικαιούσαι μόνο την προσαύξηση, όχι δεύτερη φορά την ώρα. Η βασική αξία επιστρέφει μόνο για πραγματικά πρόσθετες ώρες, ή όταν η επιχείρηση δεν λειτουργεί νόμιμα Κυριακές και αργίες.
Στο Δημόσιο ο υπολογισμός είναι άλλος
Το άρθρο 20 του Ν.4354/2015 ορίζει το ωρομίσθιο στο 1/280 του ΒΑΣΙΚΟΥ μισθού του μισθολογικού σου κλιμακίου — όχι των μικτών αποδοχών, και χωρίς επιδόματα. Η αποζημίωση δίνεται μετά ως πολλαπλασιαστής αυτού του ωρομισθίου. Το αποτέλεσμα είναι αισθητά χαμηλότερο από μια ώρα ιδιωτικού τομέα, και τα όρια στενότερα: 120 ώρες απογευματινής, 96 ώρες νυχτερινής και 96 ώρες Κυριακών ή εξαιρέσιμων ανά εξάμηνο και υπάλληλο.
| Κατηγορία | Ωριαία αποζημίωση |
|---|---|
| Απογευματινή έως 22:00 | ×1,00 |
| Νυχτερινή εργάσιμων (22:00–06:00) | ×1,30 |
| Κυριακή / εξαιρέσιμη (06:00–22:00) | ×1,40 |
| Κυριακή / εξαιρέσιμη (22:00–06:00) | ×1,45 |
| Προς συμπλήρωση ωραρίου — νυχτερινή | 60% |
| Προς συμπλήρωση ωραρίου — Κυριακή / αργία | 75% |
Η αποζημίωση δεν έχει καμία ασφαλιστική εισφορά: από 1/7/2018 δεν έχει χαρακτήρα τακτικών αποδοχών, οπότε δεν υπολογίζονται εισφορές κύριας σύνταξης, επικουρικής, εφάπαξ ή υγειονομικής περίθαλψης. Απομένει η κράτηση 2% υπέρ Μ.Τ.Π.Υ. στις πρόσθετες αμοιβές, την οποία πληρώνουν μόνο οι μέτοχοι του Ταμείου, και η παρακράτηση φόρου.
Νομική βάση και χρήσιμοι σύνδεσμοι
Υπουργείο Εργασίας: χρονικά όριαΕπιθεώρηση Εργασίας: υπερωριακή απασχόλησηe-ΕΦΚΑ: εγκύκλιος 8/2025Άρθρο 20 Ν.4354/2015
Σχετικά εργαλεία και ανάγνωση
FAQ
Πόση είναι η προσαύξηση υπερεργασίας και υπερωρίας;
Η υπερεργασία — οι ώρες πέρα από τις 40 εβδομαδιαίες, δηλαδή η 41η έως 45η ώρα στο πενθήμερο και η 41η έως 48η στο εξαήμερο — αμείβεται με το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά 20%. Η νόμιμη υπερωρία αμείβεται με προσαύξηση 40%, εφόσον τηρούνται τα όρια των 4 ωρών την ημέρα και των 150 ωρών τον χρόνο και έχει δηλωθεί στο ΕΡΓΑΝΗ.
Τι γίνεται αν ξεπεράσω τις 150 ώρες υπερωρίας τον χρόνο;
Οι ώρες πέρα από το ετήσιο όριο δεν αμείβονται με 40%. Όταν έχει εκδοθεί απόφαση του αρμόδιου οργάνου της Επιθεώρησης Εργασίας για επείγουσα εργασία, οφείλεται το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά 60%. Αν δεν τηρηθούν οι προϋποθέσεις, η υπερωρία είναι παράνομη και ο εργαζόμενος διατηρεί αξίωση με προσαύξηση 120%, ανεξάρτητα από τις κυρώσεις που βαρύνουν τον εργοδότη.
Πάνω σε ποιον μισθό υπολογίζεται η νυχτερινή προσαύξηση 25%;
Στις νόμιμες αποδοχές, όχι στον μισθό που πράγματι παίρνεις. Η προσαύξηση 25% για εργασία μεταξύ 22:00 και 06:00 υπολογίζεται στο νόμιμο ωρομίσθιο, δηλαδή στον κατώτατο μισθό ή στον μισθό της εφαρμοστέας συλλογικής σύμβασης. Το ίδιο ισχύει και για την προσαύξηση 75% της Κυριακής ή της αργίας. Αντίθετα, η υπερεργασία και η υπερωρία υπολογίζονται στο καταβαλλόμενο ωρομίσθιο. Γι' αυτό ο υπολογιστής ζητά και τα δύο ποσά.
Αν δουλέψω νύχτα μέσα στο κανονικό μου ωράριο, παίρνω και τη βασική αξία των ωρών;
Όχι, αν αμείβεσαι με μηνιαίο μισθό. Ο μισθός καλύπτει ήδη τη βασική αξία των ωρών του προγράμματός σου, οπότε για τις νυχτερινές ώρες και για τις ώρες Κυριακής μέσα στο ωράριο οφείλεται μόνο η προσαύξηση. Η βασική αξία προστίθεται ξανά μόνο όταν οι ώρες είναι πρόσθετες — υπερεργασία, υπερωρία, εργασία 6ης ημέρας — ή όταν η επιχείρηση δεν λειτουργεί νόμιμα Κυριακές και αργίες.
Πώς αμείβεται η εργασία την 6η ημέρα της εβδομάδας;
Σε επιχειρήσεις συνεχούς λειτουργίας που εφαρμόζουν πενθήμερο, η νόμιμη απασχόληση την 6η ημέρα αμείβεται με προσαύξηση 40% (άρθρο 25 Ν.5053/2023). Όταν η απασχόληση γίνεται κατά παράβαση του πενθημέρου, το καταβαλλόμενο ημερομίσθιο προσαυξάνεται κατά 30% (άρθρο 196 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου, π.δ. 62/2025). Και στις δύο περιπτώσεις το δικαίωμα είναι χωριστό από την υπερεργασία και την υπερωρία. Προσοχή σε μία εξαίρεση: όσοι απασχολούνται σε ξενοδοχειακές και επισιτιστικές επιχειρήσεις δεν υπάγονται στην προσαύξηση της 6ης ημέρας κατά παράβαση του πενθημέρου.
Δουλεύω με μερική απασχόληση και μου ζήτησαν παραπάνω ώρες. Παίρνω υπερεργασία;
Όχι. Υπερεργασία υπάρχει μόνο πάνω από τις 40 ώρες την εβδομάδα, όριο που η μερική απασχόληση δεν έχει φτάσει. Οι ώρες που δουλεύεις πέρα από το συμφωνημένο σου ωράριο, μέχρι να συμπληρωθεί το πλήρες ημερήσιο ωράριο ενός συγκρίσιμου εργαζομένου, είναι «πρόσθετη εργασία» και αμείβονται με την ωριαία αμοιβή σου προσαυξημένη κατά 12% (άρθρο 113 παρ. 11 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου). Η διαφορά από το 20% της υπερεργασίας δεν είναι θεωρητική: σε 20 ώρες τον μήνα με μικτό μισθό 1.200 € αντιστοιχεί περίπου 138 € τον χρόνο. Μπορείς επίσης να αρνηθείς την πρόσθετη εργασία όταν ζητείται κατά συνήθη τρόπο. Οι προσαυξήσεις νυχτερινής και Κυριακής ισχύουν κανονικά και στη μερική απασχόληση.
Πληρώνω ασφαλιστικές εισφορές στις προσαυξήσεις;
Στην πλήρη απασχόληση όχι. Από 6/3/2025 το ποσό των προσαυξήσεων υπερεργασίας, υπερωρίας, νυχτερινής εργασίας και Κυριακών ή αργιών εξαιρείται από τις ασφαλιστικές εισφορές, εργατικές και εργοδοτικές (άρθρο 41 Ν.5184/2025). Από 1/11/2025 η απαλλαγή επεκτάθηκε και σε προσαύξηση μεγαλύτερη της νόμιμης, όταν χορηγείται από συλλογική σύμβαση ή οικειοθελώς (άρθρο 73 Ν.5239/2025). Στη μερική απασχόληση η απαλλαγή δεν ισχύει. Ο φόρος δεν θίγεται σε καμία περίπτωση.
Πώς υπολογίζεται η υπερωρία στο Δημόσιο;
Με εντελώς διαφορετικό τρόπο. Το ωρομίσθιο ορίζεται στο 1/280 του βασικού μισθού του μισθολογικού κλιμακίου, χωρίς επιδόματα (άρθρο 20 Ν.4354/2015). Η ωριαία αποζημίωση είναι ίση με το ωρομίσθιο για απογευματινή εργασία έως τις 22:00, ×1,30 για νυχτερινή εργάσιμων ημερών, ×1,40 για Κυριακές και εξαιρέσιμες από 06:00 έως 22:00 και ×1,45 για 22:00 έως 06:00.
Έχει κρατήσεις η υπερωριακή αποζημίωση του Δημοσίου;
Δεν έχει ασφαλιστικές εισφορές. Οι αποζημιώσεις του άρθρου 20 Ν.4354/2015 δεν έχουν χαρακτήρα τακτικών αποδοχών, οπότε από 1/7/2018 δεν υπόκεινται σε εισφορές κύριας σύνταξης, επικουρικής, εφάπαξ ή υγειονομικής περίθαλψης (εγκύκλιος Φ10042/οικ.13567/329/2018). Παραμένει η κράτηση 2% υπέρ Μ.Τ.Π.Υ. στις πρόσθετες αμοιβές, την οποία πληρώνουν μόνο οι μέτοχοι του Ταμείου, και η παρακράτηση φόρου.
Τι είναι η «εργασία προς συμπλήρωση του ωραρίου» στο Δημόσιο;
Είναι νυχτερινή βάρδια ή βάρδια Κυριακής που βρίσκεται μέσα στο υποχρεωτικό εβδομαδιαίο ωράριο, σε υπηρεσίες που λειτουργούν σε δωδεκάωρη ή εικοσιτετράωρη βάση. Δεν είναι υπερωρία: η ώρα ήδη μισθοδοτείται, οπότε δίνεται μόνο προσαύξηση — 60% του ωρομισθίου για νυχτερινή εργάσιμων ημερών και 75% για Κυριακές και εξαιρέσιμες.
Το καθαρό ποσό είναι επίσημη μισθοδοσία;
Όχι. Ο φόρος υπολογίζεται ως η πραγματική διαφορά του ετήσιου φόρου σου με και χωρίς τις πρόσθετες αποδοχές, με βάση την κλίμακα του άρθρου 15 και τη μείωση του άρθρου 16, αλλά η τελική εκκαθάριση εξαρτάται από το σύνολο του εισοδήματός σου, από τυχόν άλλες πηγές και από το ασφαλιστικό σου πακέτο.