Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων 2026: Ποιοι Πληρώνουν

Μια κύρια σύνταξη 1.782,58€ τον μήνα αφήνει στον δικαιούχο 1.729,10€ μετά την κράτηση. Μια σύνταξη ένα λεπτό μεγαλύτερη αφήνει 1.675,63€. Το ένα λεπτό κοστίζει 53,47€ κάθε μήνα, επειδή η εισφορά αλληλεγγύης συνταξιούχων δεν λειτουργεί όπως ο φόρος εισοδήματος: ο συντελεστής του κλιμακίου εφαρμόζεται σε ολόκληρο το ποσό της σύνταξης, όχι μόνο στο μέρος που ξεπερνά το όριο.

Η κράτηση αυτή βαραίνει, σύμφωνα με δημοσιεύματα του Οικονομικού Ταχυδρόμου και των «Νέων», περίπου 400.000 συνταξιούχους και αποφέρει στα ασφαλιστικά ταμεία της τάξης των 888 εκατ. ευρώ μέσα στο 2026. Παρόλα αυτά, οι περισσότεροι τη βλέπουν για πρώτη φορά ως γραμμή στο ενημερωτικό σημείωμα της σύνταξης, χωρίς να ξέρουν από πού προκύπτει.

Τι είναι η εισφορά αλληλεγγύης συνταξιούχων

Θεσπίστηκε με το άρθρο 38 του Ν.3863/2010, ισχύει από την 1η Αυγούστου 2010 και είναι από τα λίγα μνημονιακά μέτρα που επέζησαν όλων των μεταρρυθμίσεων. Για τους συνταξιούχους του Δημοσίου την ίδια κράτηση επιβάλλει το άρθρο 11 του Ν.3865/2010. Τα ποσά δεν μένουν στο ταμείο που καταβάλλει τη σύνταξη: κατευθύνονται στο Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών (ΑΚΑΓΕ), τον λογαριασμό που χρηματοδοτεί μελλοντικές συνταξιοδοτικές δαπάνες.

Η βάση υπολογισμού είναι συγκεκριμένη και συχνά παρεξηγείται: μετράει μόνο η μικτή κύρια σύνταξη, δηλαδή το άθροισμα εθνικής και ανταποδοτικής πριν από κάθε άλλη κράτηση. Δεν προστίθεται η επικουρική, δεν προστίθεται η προσωπική διαφορά, δεν αφαιρείται πρώτα η εισφορά υγείας. Όποιος έχει κύρια 1.400€ και επικουρική 300€ δεν πληρώνει ΕΑΣ, παρότι εισπράττει συνολικά 1.700€.

Οι επικουρικές συντάξεις έχουν χωριστή κράτηση, την ειδική εισφορά της παρ. 13 του άρθρου 44 του Ν.3986/2011, με δική της κλίμακα που ξεκινά από τα 300,01€ με 3% και φτάνει το 10%. Αφορά πολύ λιγότερους ανθρώπους, περίπου 28.000 κατά τα δημοσιεύματα, και δεν υπολογίζεται από τον Υπολογιστή Σύνταξης του katharosmisthos.gr.

Η κλίμακα της ΕΑΣ για το 2026

Τα όρια δεν είναι σταθερά από το 2010. Το άρθρο 14 του Ν.5162/2024 τα συνέδεσε με τον ετήσιο συντελεστή αύξησης των συντάξεων, οπότε ανεβαίνουν κάθε Ιανουάριο. Για το 2026 ο συντελεστής ορίστηκε σε 1,024 με την ΚΥΑ 31854/8.12.2025 (ΦΕΚ Β΄ 6519), δηλαδή αύξηση 2,4%.

Το αφορολόγητο όριο της κράτησης εμφανίζεται σε αρκετά δημοσιεύματα ως 1.468,41€. Η απόκλιση των σαράντα λεπτών προκύπτει από το πού εφαρμόζεται η τιμαριθμοποίηση: στο στρογγυλεμένο περυσινό ποσό των 1.434€ ή στο αρχικό όριο των 1.400€ που ορίζει ο νόμος. Οι υπολογισμοί μας ακολουθούν το δεύτερο, με διαδοχική εφαρμογή των συντελεστών κάθε έτους.

Γιατί ένα ευρώ παραπάνω κοστίζει δεκάδες ευρώ

Εδώ βρίσκεται η ουσία του προβλήματος. Ο φόρος εισοδήματος φορολογεί το κάθε κλιμάκιο χωριστά: αν περάσεις τα 20.000€, ο συντελεστής 26% πιάνει μόνο το ποσό πάνω από αυτά. Η ΕΑΣ όχι. Περνάς το όριο, και ο νέος συντελεστής εφαρμόζεται αναδρομικά σε όλη τη σύνταξη.

Το αποτέλεσμα είναι επτά σημεία στα οποία μια αύξηση της σύνταξης μειώνει το ποσό που φτάνει στον λογαριασμό.

Στο χειρότερο σημείο, τα 3.040,87€, χρειάζεσαι μικτή σύνταξη μεγαλύτερη κατά 69,12€ για να ξαναπιάσεις απλώς το καθαρό ποσό που είχες πριν το σκαλοπάτι. Κάθε αύξηση μικρότερη από αυτή σε αφήνει χειρότερα.

Μία εξαίρεση υπάρχει και είναι σημαντική, γιατί διορθώνει μια διαδεδομένη εντύπωση: στην είσοδο της κλίμακας το σκαλοπάτι δεν υφίσταται. Ο νόμος προβλέπει ότι στο πρώτο κλιμάκιο η σύνταξη μετά την κράτηση δεν επιτρέπεται να πέσει κάτω από το όριο των 1.468,01€. Σύνταξη 1.497,08€ θα πλήρωνε 44,91€ με τον συντελεστή 3%, αλλά πληρώνει 29,07€, ακριβώς όσο χρειάζεται για να μη βρεθεί κάτω από το δάπεδο. Η προστασία αυτή σταματά εκεί. Στα υπόλοιπα επτά όρια δεν υπάρχει τίποτα αντίστοιχο.

Ο Συνήγορος του Πολίτη έχει τοποθετηθεί δύο φορές πάνω σε αυτό, με πρώτο πόρισμα ήδη από τον Δεκέμβριο του 2010 και επικαιροποιημένο τον Μάιο του 2024 (αρ. πρωτ. 347087/24852/22.05.2024). Η Αρχή προτείνει είτε προοδευτική παρακράτηση στα πρότυπα της φορολογίας εισοδήματος είτε επέκταση του δαπέδου σε όλα τα κλιμάκια, ώστε καμία σύνταξη μετά την κράτηση να μην υπολείπεται του αμέσως προηγούμενου κλιμακίου. Δεκαέξι χρόνια μετά την πρώτη παρέμβαση, ο τρόπος υπολογισμού παραμένει ο ίδιος.

Παράδειγμα Υπολογισμού για κύρια σύνταξη 1.947,17€

Συνταξιούχος 67 ετών, 40 έτη ασφάλισης, μέσος συντάξιμος μισθός 3.000€, χωρίς επικουρική και χωρίς εξαρτώμενα τέκνα.

Η ΕΑΣ κοστίζει εδώ 1.401,96€ τον χρόνο, ποσό ισοδύναμο με μία ολόκληρη μηνιαία καθαρή σύνταξη. Είναι ακριβώς όσο και η εισφορά υγείας, χωρίς όμως να αντιστοιχεί σε κάποια παροχή προς τον συνταξιούχο.

Πόσο ανεβαίνει η επιβάρυνση όσο ανεβαίνει η σύνταξη:

Η δεύτερη κράτηση που πληρώνουν όσοι βγήκαν νωρίς

Λιγότερο γνωστή, αλλά βαρύτερη για όποιον την πληρώνει, είναι η πρόσθετη εισφορά της παρ. 11 του άρθρου 44 του Ν.3986/2011 για συνταξιούχους κάτω των 60 ετών. Έχει δική της κλίμακα, ξεκινά από τα 1.782,58€ και κινείται από 6% έως 10%, και λειτουργεί με τον ίδιο μηχανισμό «όλο ή τίποτα». Αφορά όσους συνταξιοδοτήθηκαν πολύ νωρίς: βαρέα και ανθυγιεινά, μητέρες ανηλίκων, ειδικά καθεστώτα.

Στο παράδειγμα των 1.947,17€, ο 59χρονος συνταξιούχος πληρώνει και τις δύο κρατήσεις, 116,83€ την καθεμία. Η καθαρή του σύνταξη πέφτει στα 1.360,57€ αντί για 1.477,40€. Η επιβάρυνση σταματά αυτόματα με τη συμπλήρωση των 60.

Τι κρίνεται στις 7 Οκτωβρίου

Η υπόθεση βρίσκεται πλέον στα δικαστήρια. Με πράξη της προέδρου του Ελεγκτικού Συνεδρίου Σωτηρίας Ντούνη, της 27ης Απριλίου 2026, ορίστηκε πρότυπη δίκη ύστερα από αγωγή συνταξιούχου του Δημοσίου που διεκδικεί ποσά παρακρατηθέντα το 2019. Το νομικό ερώτημα είναι ακριβώς αυτό που περιγράφει το πόρισμα του Συνηγόρου: αν η κράτηση επιτρέπεται να υπολογίζεται στο σύνολο της σύνταξης ή μόνο στο υπερβάλλον ποσό.

Η δικάσιμος είχε αρχικά οριστεί για τις 10 Ιουνίου 2026 και, σύμφωνα με δημοσιεύματα, αναβλήθηκε για τις 7 Οκτωβρίου 2026. Μέχρι να εκδοθεί απόφαση, τίποτα δεν αλλάζει στον τρόπο παρακράτησης.

Στο πολιτικό σκέλος οι πληροφορίες συγκρούονται. Δημοσιεύματα του Μαΐου ανέφεραν σχέδιο του υπουργείου Εργασίας για συμπύκνωση των οκτώ κλιμακίων σε τέσσερα και υπολογισμό «όπως στη φορολογία». Ο εκπρόσωπος Τύπου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Τσάπαλος τα διέψευσε στις 7 Ιουλίου, χαρακτηρίζοντάς τα «δημοσιογραφικά σενάρια», χωρίς ωστόσο να αποκλείσει μελλοντική αναδιάρθρωση όταν «τα δημόσια οικονομικά το επιτρέψουν». Καμία σχετική διάταξη δεν έχει κατατεθεί.

Τι σημαίνει για τον συνταξιούχο σήμερα

Αν η κύρια σύνταξή σου κινείται λίγο κάτω από κάποιο όριο, η επόμενη ετήσια αύξηση μπορεί να σε βγάλει ζημιωμένο. Τα όρια όμως τιμαριθμοποιούνται με τον ίδιο συντελεστή που αυξάνει τις συντάξεις, οπότε στη συνήθη περίπτωση ανεβαίνουν μαζί σου και το σκαλοπάτι δεν σε βρίσκει. Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν η δική σου αύξηση είναι μεγαλύτερη από την τιμαριθμοποίηση, για παράδειγμα μετά από αναγνώριση πλασματικών ετών ή έκδοση οριστικής απόφασης που αντικαθιστά προσωρινή σύνταξη.

Δεύτερο σημείο, πρακτικό: η ΕΑΣ δεν εκπίπτει από το φορολογητέο εισόδημα. Ο φόρος υπολογίζεται στη μικτή σύνταξη μείον την εισφορά υγείας. Η εισφορά αλληλεγγύης αφαιρείται μετά τον φόρο, οπότε επιβαρύνει καθαρά.

Όποιος ελέγχει το ενημερωτικό του και βρίσκει κράτηση ΕΑΣ ενώ η κύρια σύνταξή του είναι κάτω από 1.468,01€, έχει λόγο να ζητήσει έλεγχο. Το πιθανότερο λάθος είναι να έχει συνυπολογιστεί η επικουρική ή η προσωπική διαφορά στη βάση, κάτι που ο νόμος δεν προβλέπει. Πώς προκύπτει η μικτή και καθαρή σύνταξη 2026 βήμα βήμα, το αναλύει ξεχωριστός οδηγός.

Συχνές ερωτήσεις

Συμπέρασμα

Η εισφορά αλληλεγγύης συνταξιούχων είναι, δεκαέξι χρόνια μετά, η μόνη κράτηση του ελληνικού συνταξιοδοτικού συστήματος που τιμωρεί την αύξηση. Ο μηχανισμός «όλο ή τίποτα» δεν είναι αστοχία της εφαρμογής, αλλά ο τρόπος με τον οποίο γράφτηκε η διάταξη το 2010 και επιβεβαιώνεται από την εξέλιξη των ορίων κάθε Ιανουάριο. Η απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου είναι η πρώτη πραγματική πιθανότητα να αλλάξει.

Για να δεις πόση ΕΑΣ αντιστοιχεί στη δική σου σύνταξη, με τα έτη ασφάλισης και τις αποδοχές σου, χρησιμοποίησε τον Υπολογιστή Σύνταξης.

Σχετικά άρθρα

• Μικτή και Καθαρή Σύνταξη 2026: Πώς Υπολογίζεται: Εθνική, ανταποδοτική και όλες οι κρατήσεις βήμα βήμα.
• Προσωπική Διαφορά Σύνταξης 2026: Ποιοι Παίρνουν Αύξηση: Γιατί η προσωπική διαφορά μένει εκτός ασφαλιστικών κρατήσεων.
• Εργαζόμενοι Συνταξιούχοι 2026: Κρατήσεις και Όρια: Ο πόρος 10% στην απασχόληση και πώς συνδυάζεται με τις κρατήσεις σύνταξης.
• Φορολογικές Κλίμακες 2026: Αναλυτικός Οδηγός: Οι συντελεστές που εφαρμόζονται και στο εισόδημα από σύνταξη.