Μπλοκάκι με Έναν ή Δύο Εργοδότες: Ποιος Πληρώνει τις Εισφορές

Το ίδιο τιμολόγιο των 1.500€ αφήνει διαφορετικό ποσό στην τσέπη, ανάλογα με το πόσοι πελάτες το πληρώνουν. Ο επαγγελματίας που εκδίδει Δ.Π.Υ. σε έναν ή δύο εντολείς μέσα στον μήνα δεν πληρώνει την ασφαλιστική κατηγορία που διάλεξε: κρατούνται 175,80€ από την αμοιβή του και ο εντολέας βάζει από την τσέπη του άλλα 305,70€. Το μπλοκάκι με έναν ή δύο εργοδότες υπάγεται σε δική του ρύθμιση, την παρ. 9 του άρθρου 39 του Ν.4387/2016, και η υπαγωγή δεν είναι επιλογή.

Η σύγχυση ξεκινά από αλλού. Στη δημόσια συζήτηση το «μπλοκάκι με έναν εργοδότη» ταυτίζεται με τον φορολογικό κανόνα της εξομοίωσης με μισθωτό — τα τρία πρόσωπα και το 75% των εσόδων. Πρόκειται για δύο διαφορετικές ρυθμίσεις, με διαφορετικό κριτήριο η καθεμία, που τυχαίνει να αφορούν τον ίδιο άνθρωπο.

Ποιος πληρώνει τι στο μπλοκάκι με έναν ή δύο εργοδότες

Η εισφορά παύει να είναι σταθερό ποσό και γίνεται ποσοστό επί της αμοιβής του Δ.Π.Υ., με τον επιμερισμό του μισθωτού: ένα μέρος βαραίνει τον ασφαλισμένο, το μεγαλύτερο τον αντισυμβαλλόμενο.

Στα 1.500€ αμοιβής αυτό μεταφράζεται σε 175,80€ κράτηση και 305,70€ επιβάρυνση του εντολέα, ο οποίος συνολικά ξοδεύει 1.805,70€ για να πληρώσει ένα τιμολόγιο 1.500€. Το 63,5% της συνολικής εισφοράς το σηκώνει εκείνος, ακριβώς όπως η εργοδοτική εισφορά σε έναν μισθό.

Δύο κλάδοι λείπουν από τον πίνακα και η απουσία τους έχει σημασία. Οι συνεισπραττόμενες εισφορές της ΔΥΠΑ, που στον μισθωτό χρηματοδοτούν το επίδομα ανεργίας, δεν αναφέρονται στην εγκύκλιο που ρυθμίζει την υπαγωγή, οπότε δεν υπολογίζονται εδώ. Η πρόνοια για εφάπαξ 4% αφορά μόνο όσους έχουν φορέα πρόνοιας — μηχανικούς, δικηγόρους, υγειονομικούς — και βαρύνει εξ ολοκλήρου τον ασφαλισμένο, ανεβάζοντας το δικό του ποσοστό στο 15,72%.

Ο πίνακας ποσοστών που κυκλοφορεί είναι του 2017

Οι περισσότερες σελίδες που εξηγούν τη ρύθμιση αναπαράγουν αυτούσιο τον πίνακα της εγκυκλίου 17/2017, δηλαδή τα ποσοστά όπως ίσχυαν πριν από μια δεκαετία: συνολική επιβάρυνση 34,10%, από την οποία 12,72% βάραινε τον ασφαλισμένο και 21,38% τον αντισυμβαλλόμενο. Ο πίνακας δεν ήταν λάθος τότε, είναι όμως στιγμιότυπο. Γραμμή προς γραμμή αντιγράφει τους συντελεστές του άρθρου 38 όπως ίσχυαν τότε, και έκτοτε δύο από αυτούς έχουν αλλάξει: η υγειονομική περίθαλψη μειώθηκε κατά μία μονάδα από την 1η Ιανουαρίου 2025 με τον Ν.5162/2024, και η επικουρική από 7% σε 6% από την 1η Ιουνίου 2022.

Επειδή η παρ. 9 ορίζει αναλογική εφαρμογή του άρθρου 38, οι μεταβολές το ακολουθούν. Η αριθμητική κλείνει και προς τις δύο πλευρές: το πακέτο του μισθωτού μείον τις συνεισπραττόμενες ΔΥΠΑ δίνει 13,37% − 1,65% = 11,72% για τον ασφαλισμένο και 21,79% − 1,41% = 20,38% για τον αντισυμβαλλόμενο.

Σημείωση ακρίβειας: δεν έχει εντοπιστεί εγκύκλιος e-ΕΦΚΑ μετά την 1η Ιανουαρίου 2025 που να ξαναγράφει ρητά τον πίνακα της παρ. 9 με τα σημερινά ποσοστά. Ο υπολογισμός στηρίζεται στο γράμμα του νόμου και στους ισχύοντες συντελεστές του άρθρου 38. Πριν από κάθε δήλωση, επιβεβαίωσε τα ποσά στο ειδοποιητήριο του e-ΕΦΚΑ.

Το κριτήριο είναι οι εντολείς, όχι το ποσοστό των εσόδων

Ο ασφαλιστικός κανόνας μετράει πρόσωπα ανά ημερολογιακό μήνα: έναν έως δύο αντισυμβαλλόμενους. Δεν υπάρχει κατώφλι εσόδων, δεν υπάρχει δήλωση επιλογής, δεν υπάρχει περιθώριο ερμηνείας. Όταν συντρέχουν οι προϋποθέσεις η υπαγωγή είναι υποχρεωτική, και όταν παύουν να συντρέχουν η έξοδος είναι εξίσου αυτόματη.

Τρεις πρακτικές συνέπειες ξεχωρίζουν:

• Τρίτος εντολέας μέσα στον ίδιο μήνα σημαίνει έξοδο από τη ρύθμιση για τον μήνα αυτόν, δηλαδή επιστροφή στις ασφαλιστικές κατηγορίες.
• Αν ο ίδιος εργοδότης καταβάλλει και μισθό και αμοιβή Δ.Π.Υ., για το σύνολο εφαρμόζεται το άρθρο 38 και ο εργαζόμενος αντιμετωπίζεται ως καθαρά μισθωτός.
• Ο φορολογικός κανόνας της περ. στ΄ της παρ. 2 του άρθρου 12 του Κ.Φ.Ε., με τα τρία πρόσωπα και το 75%, τρέχει ανεξάρτητα. Μπορεί κανείς να υπάγεται στην παρ. 9 χωρίς να φορολογείται με την κλίμακα των μισθωτών, και το αντίστροφο.

Η φορολογία του ελεύθερου επαγγελματία εξηγεί αναλυτικά το δεύτερο σκέλος. Εδώ μας απασχολεί μόνο το ασφαλιστικό.

Γιατί δεν πρόκειται για παράλληλη ασφάλιση

Οι δύο έννοιες μπερδεύονται συχνά, αλλά περιγράφουν διαφορετικές καταστάσεις. Στην παράλληλη ασφάλιση το ίδιο πρόσωπο έχει δύο ιδιότητες ταυτόχρονα: μισθωτή σχέση εργασίας από τη μία και μη μισθωτή δραστηριότητα από την άλλη, με τον ΕΦΚΑ να συμψηφίζει τις εισφορές των δύο.

Στην παρ. 9 η ιδιότητα είναι μία. Ο επαγγελματίας παραμένει μη μισθωτός· αυτό που αλλάζει είναι ο τρόπος υπολογισμού και ο επιμερισμός της εισφοράς του. Δεν υπάρχει δεύτερη ασφαλιστική σχέση να συμψηφιστεί, ούτε ισχύει το κατώφλι της 2ης ασφαλιστικής κατηγορίας που δεσμεύει τους παράλληλα ασφαλισμένους.

Πόσο μένει καθαρό: η σύγκριση με τις ασφαλιστικές κατηγορίες

Εδώ φαίνεται η πραγματική διαφορά. Ο επαγγελματίας που πληρώνει ασφαλιστική κατηγορία καλύπτει μόνος του ολόκληρη την εισφορά, 250,77€ τον μήνα η 1η κατηγορία συν 10€ εισφορά ΔΥΠΑ. Ο υπαγόμενος στην παρ. 9 πληρώνει ποσοστό, και το μεγαλύτερο μέρος του λογαριασμού πάει στον εντολέα.

Παράδειγμα υπολογισμού για τρία επίπεδα αμοιβής

Ελεύθερος επαγγελματίας με επαγγελματικά έξοδα 1.200€ τον χρόνο και προκαταβολή φόρου 55%. Στη μία περίπτωση υπάγεται στην παρ. 9, στην άλλη πληρώνει την 1η ασφαλιστική κατηγορία.

Το σημείο όπου γυρίζει η εικόνα προκύπτει με μία διαίρεση: 250,77€ διά 11,72% δίνει αμοιβή 2.139,68€ τον μήνα. Κάτω από αυτό το ύψος η ρύθμιση της παρ. 9 κοστίζει λιγότερο στον ίδιο τον ασφαλισμένο απ' ό,τι η φθηνότερη ασφαλιστική κατηγορία. Πάνω από αυτό, περισσότερο.

Το ταμειακό αποτέλεσμα όμως δεν είναι όλη η ιστορία, και εδώ αξίζει να πάρουμε θέση. Η εισφορά της παρ. 9 υπολογίζεται πάνω σε πραγματικές αποδοχές, άρα χτίζει μεγαλύτερη ανταποδοτική σύνταξη από την 1η κατηγορία, που είναι το ελάχιστο του συστήματος. Η εισφορά των 185,09€ που κατευθύνεται στην κύρια σύνταξη μέσα από την 1η κατηγορία αντιστοιχεί, με τον συντελεστή 20% των μη μισθωτών, σε συντάξιμες αποδοχές 925,45€. Ο επαγγελματίας με αμοιβή 2.500€ που χάνει 230,90€ τον χρόνο σε καθαρά, αγοράζει με αυτά συντάξιμη βάση σχεδόν τριπλάσια. Το ερώτημα «συμφέρει;» δεν τίθεται ούτως ή άλλως, αφού η υπαγωγή είναι υποχρεωτική, αλλά αλλάζει το πώς διαβάζεται η διαφορά.

Αλλάζει και ο τρόπος πληρωμής, όχι μόνο το ποσό. Στις ασφαλιστικές κατηγορίες η εισφορά έρχεται ως μηνιαίο ειδοποιητήριο που πληρώνει ο ίδιος ο επαγγελματίας, ανεξάρτητα από το αν εισέπραξε. Στην παρ. 9 το μερίδιό του παρακρατείται από την αμοιβή και αποδίδεται μαζί με το μερίδιο του αντισυμβαλλόμενου. Όποιος έχει συνηθίσει να βλέπει το τιμολόγιο να εξοφλείται ολόκληρο, θα δει το πρώτο έμβασμα μειωμένο.

Δάπεδο και ταβάνι: πότε η αμοιβή δεν καθορίζει την εισφορά

Δύο όρια πλαισιώνουν τον υπολογισμό, τα ίδια που ισχύουν και για τον μισθωτό του άρθρου 38.

Κάτω όριο είναι ο κατώτατος μισθός, 920€ από την 1η Απριλίου 2026. Αμοιβή 800€ τον μήνα δεν παράγει μικρότερη εισφορά: η βάση ανεβαίνει στα 920€ και η κράτηση μένει 107,82€, όση και για αμοιβή 920€. Στα μικρά τιμολόγια η επιβάρυνση είναι δυσανάλογη.

Πάνω όριο είναι το πλαφόν ασφαλιστέων αποδοχών, 7.761,94€ τον μήνα. Αμοιβή 8.000€ υπολογίζεται σαν 7.761,94€ και δίνει 909,70€ για τον ασφαλισμένο, 1.581,88€ για τον εντολέα. Κάθε ευρώ πάνω από το πλαφόν μένει ελεύθερο εισφορών.

Η διαδικασία δήλωσης από τον Μάιο του 2026

Η αναβαθμισμένη ηλεκτρονική υπηρεσία του e-ΕΦΚΑ για τις δηλώσεις υπαγωγής, διακοπής και αντιρρήσεων μπήκε σε παραγωγική λειτουργία τη Δευτέρα 11 Μαΐου 2026, σύμφωνα με τη σχετική εγκύκλιο. Οι προθεσμίες είναι διαδοχικές και όχι κοινές:

• Υπαγωγή: ο αντισυμβαλλόμενος δηλώνει έως τη 10η του επόμενου μήνα. Από την 11η έως το τέλος του ίδιου μήνα το δικαίωμα περνά στον ασφαλισμένο, εφόσον ο πρώτος δεν το έκανε.
• Διακοπή: ο αντισυμβαλλόμενος έως το τέλος του επόμενου μήνα, ο ασφαλισμένος έως το τέλος του μεθεπόμενου.
• Αντιρρήσεις: 30 ημέρες από την κοινοποίηση της δήλωσης.

Προσοχή στη σιωπηρή αποδοχή: αν οι αντιρρήσεις δεν υποβληθούν εμπρόθεσμα, η δήλωση θεωρείται ότι έχει γίνει αποδεκτή. Όποιος αγνοεί μια δήλωση υπαγωγής που θεωρεί λανθασμένη, την επικυρώνει με τη σιωπή του.

Στην πράξη η προθεσμία των 30 ημερών είναι η κύρια πηγή προβλημάτων, γιατί προϋποθέτει ότι κάποιος παρακολουθεί τακτικά τον λογαριασμό του στον e-ΕΦΚΑ. Όποιος ελέγχει τις ειδοποιήσεις του μία φορά τον χρόνο, όταν έρθει η εκκαθάριση, θα το μάθει όταν πλέον δεν διορθώνεται.

Συχνές Ερωτήσεις

Τι κρατάμε

Το μπλοκάκι με έναν ή δύο εργοδότες δεν είναι ήπια παραλλαγή της ασφάλισης των ελεύθερων επαγγελματιών, είναι διαφορετικός μηχανισμός: ποσοστό αντί για σταθερό ποσό, υποχρεωτική υπαγωγή αντί για επιλογή, και τα δύο τρίτια του λογαριασμού σε άλλον. Για αμοιβές κάτω από 2.140€ τον μήνα αφήνει περισσότερα καθαρά στον επαγγελματία, για υψηλότερες λιγότερα, αλλά με μεγαλύτερες συντάξιμες αποδοχές σε κάθε περίπτωση.

Δες τι αφήνει η δική σου περίπτωση με τον υπολογιστή ελεύθερου επαγγελματία και σύγκρινε με τις ασφαλιστικές κατηγορίες ΕΦΚΑ που ισχύουν για όσους δεν εμπίπτουν στη ρύθμιση.